πριν ψηφισετε στο Δημοψηφισμα σκεφτειτε…

Του Σταύρου Τσίπρα, δικηγόρου- ερευνητή

Οι δανειστές

Στις 25 Ιουνίου 2015 κατέθεσαν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο σχέδιο συμφωνίας στο Eurogroup και κατόπιν 26-6-2015 είχαμε το «τελεσίγραφο» των δανειστών. Μέσα στη πρόταση των πιστωτών ΔΕΝ περιείχε κάτι για το θέμα διευθέτησης του χρέους παρουσιάζοντας το ότι μπορεί να εξυπηρετηθεί στο σύνολο του απλώς λαμβάνοντας περισσότερα μέτρα, χωρίς να χρειάζεται ούτε κούρεμα ούτε επιμήκυνση του χρόνου αποπληρωμής κτλ.. 

Τελικά ανακοινώθηκε το δημοψήφισμα αργά το βράδυ της 26-6-2015.

Κατά διαβολική σύμπτωση την ίδια μέρα 26-6-2015 είχε βγει η έκθεση του ΔΝΤ (αλλά ΔΕΝ δημοσιεύτηκε) που αναγνωρίζει ότι το χρέος ΔΕΝ είναι βιώσιμο (δεν μπορεί να εξυπηρετηθεί) και προτείνει:

  • Επέκταση περιόδου χάριτος για τα δάνεια του Μνημονίου στα 20 χρόνια,

  • σταδιακή αποπληρωμή των δανειακών οφειλών προς την ΕΕ στα 40 χρόνια και

  • κούρεμα του χρέους

Οι δανειστές επέμεναν μέχρι τότε να υπογράψουμε μία συμφωνία ΧΩΡΙΣ να περιέχει ΔΙΕΥΘΕΤΗΣΗ του ΧΡΕΟΥΣ., δηλαδή να αναγνωρίσουμε την πληρωμή χρέους όπως είναι χωρίς καν να μπει στη συζήτηση για την συμφωνία.

Τελικά η έκθεση του ΔΝΤ δημοσιεύτηκε λίγο αργότερα στις 2-7-2015.
Ήξεραν για αυτή την έκθεση του ΔΝΤ οι δανειστές και το απέκρυπταν ?

Το χρέος

Όσο για το χρέος …. ας «μιλήσει» ο αρμόδιος , δηλαδή ο Οργανισμός Διαχείρισης Δημόσιου Χρέους (Ο.Δ.ΔΗ.Χ).

Το λεγόμενο δημοσιογραφικά «έγγραφο βόμβα» του Ο.Δ.ΔΗ.Χ. αναφέρεται στους τόκους και τα χρεολύσια που πρέπει να πληρώνει το ελληνικό κράτος για να συνεχίσει να εξυπηρετεί το ελληνικό δημόσιο χρέος την περίοδο 2013-2030 ανέρχεται αστρονομικό ποσό των 341 δισεκατομμυρίων ευρώ, όμως …:

1) ΔΕΝ είναι όλο το χρέος (που επεκτείνεται έως το 2057).

2) ΔΕΝ περιλαμβάνεται ο βραχυπρόθεσμος δανεισμός. 

3) Το 78% του χαρτοφυλακίου χρέους είναι σε ΜΗ-σταθερό επιτόκιο.

4) Το μεγαλύτερο μέρος του η προκαταρκτική έκθεση της επιτροπής αλήθειας για το χρέος (με συμμετοχή ειδικών από τον ΟΗΕ) αναγνωρίζει το επαχθές/επονείδιστο και ότι τα δάνεια της τρόικας πήγαν για να σώσουν ιδιωτικές κυρίως ευρωπαϊκές και ελληνικές τράπεζες και να αποπληρωθούν παλαιότερα δάνεια. Όσο για το συνολικό απολογισμό της πολιτικής της Τρόικας στην Ελλάδα από το 2010 έως το 2014 … παραπέμπω σε προηγούμενο άρθρο μου του Φεβρουαρίου 2015 με τίτλο ‘‘χρέος, μνημόνια, τρόικα, τράπεζες, φτώχεια και ανεργία. Ο θλιβερός απολογισμός’’

Η πρόταση των δανειστών

Αφού λάβουμε υπόψη ότι το ίδιο το ΔΝΤ έχει παραδεχθεί ότι έχουν υπάρξει λάθη στο πρόγραμμα ας δούμε και την πρόταση των δανειστών μέσα από την επίσημη μετάφραση από το υπουργείο εξωτερικών που περιέχει τα εξής ;

1) Η κυβέρνηση παραμένει πλήρως προσηλωμένη στο πρόγραμμα που βασίζεται στη δανειακή σύμβαση (σελ. 2)

2) Οι ελληνικές αρχές δεσμεύονται να απέχουν από κάθε υπαναχώρηση / ανάκληση των μέτρων και από μονομερείς αλλαγές στις πολιτικές και τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις (σελ. 2)

3) Δέσμευση αξιολόγησης του συστήματος πρόνοιαςμε την βοήθεια της παγκόσμιας τράπεζας έως το 2015 για την ”εξοικονόμηση” ύψους 0,5% του ΑΕΠ  (σελ. 4)

4) Επίτευξη πρωτογενούς πλεονάσματος (δηλαδή έσοδα μείον έξοδα χωρίς να λαμβάνονται υπόψη τόκοι και χρεολύσια για την εξυπηρέτηση του χρέους), σε ποσοστό 1,2,3,και 3,5,% του ΑΕΠ για τα έτη 2015, 2016, 2017, 2018 αντιστοίχως (σελ. 5)

5) Επιπρόσθετα φορολογικά έσοδα σε ποσοστό 1% του ΑΕΠ (σελ. 5-6)

6) Διαρθρωτική μεταρρύθμιση συνταξιοδοτικού συστήματος με αποτέλεσμα ”εξοικονόμηση” 1% του ΑΕΠ  (σελ. 6)

7) Πρόσθετο συμπληρωματικό πακέτο παραμετρικών μέτρων συμπεριλαμβανομένων και των μεταρρυθμίσεων που έχουν ήδη καθυστερήσει (σελ. 6)

8) Διεύρυνση φορολογικής βάσης με βασικό συντελεστή στο 23% που θα συμπεριλαμβάνει εστιατόρια , ξενοδοχεία και χώρους εστίασης. (σελ. 6-7)

9) Απάλειψη φορολογικών εκπτώσεων συμπεριλαμβανομένων και των νησιών (σελ. 7)

10) Εξάλειψη του ΕΚΑΣ για όλους τους συνταξιούχους έως το 2019 (σελ. 9)

11) Αύξηση εισφορών υγείας που καταβάλουν οι συνταξιούχοι κατά 6% κατά μέσο όρο. (σελ. 9)

12) Ενοποίηση ταμείων κοινωνικής ασφάλισης μέχρι το τέλος του 2017
(σελ. 11)

13) Αύξηση φόρου εισοδήματος επιχειρήσεων το 2015 και απαίτηση 100% προκαταβολής φόρου για το εταιρικό εισόδημα καθώς και για το ατομικό εισόδημα των ελευθέρων επαγγελματιών (σελ. 12)

14) Κατάργηση επιδοτήσεων για τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης στο πετρέλαιο κίνησης των αγροτών (σελ. 12)

15) Μείωση στρατιωτικών δαπανών κατά 400 εκατ. ευρώ που θα περιλαμβάνει μείωση προσωπικού και προμηθειών. (σελ. 12)

16) Αύξηση εισφοράς αλληλεγγύης για το 2015 (σελ. 12)

17) Αύξηση φόρου εισοδήματος νομικών προσώπων το έτος 2016 από 26% στο 28%  (σελ. 13)

18) Κατάργηση διασυνοριακής παρακράτησης φόρου (σελ. 13)

19) Αύξηση του ποσοστού των κεντρικών προμηθειών των γενόσημων φαρμάκων (σελ. 14)

20) Εγκαθίδρυση ανεξάρτητης φορολογικής και τελωνειακής αρχής έως το τέλος Ιουνίου του 2016 (θα ενσωματώσει και το ΣΔΟΕ) (σελ. 15)

21) Βελτίωση της είσπραξης φόρων και εισφορών κοινωνικής ασφάλισης, μέσω της ενίσχυσης εργαλείων εφαρμογής όπως οι κατασχέσεις (σελ. 16)

22) Διασφάλιση χρηματοπιστωτικής σταθερότητας και την εγγύηση εκ μέρους της κυβέρνησης για επαρκή ρευστότητα του τραπεζικού συστήματος. (σελ. 19)

23) Η ιδιωτική διοίκηση των τραπεζών θα γίνει σεβαστή ! (σελ. 19)

24) Δεν θα ληφθεί κανένα μέτρο δημοσιονομικής πολιτικής που να υπονομεύει την φερεγγυότητα των τραπεζών (σελ. 20)

25) Μεταρρύθμιση νόμου για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά (σελ. 20)

26) Στρατηγική (της νομοθεσίας) που να κατατείνει να επιστρέψουν οι τράπεζες σε καθεστώς πλήρους ιδιωτικής ιδιοκτησίας (σελ. 20)

27) Στο πλαίσιο της νέας αξιολόγησης θα κριθεί εκ νέου το θέμα των κεφαλαιακών αναγκών των τραπεζών. (σελ. 21)

28) Οι αλλαγές που έγιναν στις συλλογικές συμβάσεις εργασίας δεν θα ανακληθούν
(σελ. 21)

29) Εφαρμογή των εργαλειοθηκών Ι και ΙΙ του ΟΟΣΑ έως τον Ιανουάριο του 2016
(σελ. 22)

30) Άνοιγμα όλων των κλειστών επαγγελμάτων έως τον Οκτώβρη του 2016
(σελ. 22)

31) Πώληση όλων των περιουσιακών στοιχείων που κατέχει το ΤΑΙΠΕΔ (+ extra) με μη αναστρέψιμα βήματα (σελ. 23). (ενδεικτικά π.χ. αεροδρόμια, λιμάνια, σιδηρόδρομους, μελλοντικά και τις μετοχές δημοσίου στον ΟΤΕ, Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών, ΔΕΗ, ΔΕΠΑ, ΛΑΡΚΟ, Κοιτάσματα φυσικού αέριου στην περιοχή εκμεταλλεύσεως Ν. Καβάλας, ΤΡΑΙΝΟΣΕ, ακίνητα του δημοσίου, Εγνατία οδός, μετοχές δημοσίου σε τράπεζες, δικαιώματα χρήσης και εκμετάλλευσης ραδιοσυχνοτήτων κτλ.). 

Αξίζει εδώ να διευκρινιστεί ότι το ΤΑΙΠΕΔ (Ταμείο Αξιοποίησης Ιδιωτικής Περιουσίας του Δημοσίου) είναι το Ταμείο που είναι αρμόδιο για τις ιδιωτικοποιήσεις και ιδρύθηκε το 2011 (είχε προβλεφθεί η ίδρυση του από το λεγόμενο πρώτο μνημόνιο το 2010 και μετά ειδικότερα από το λεγόμενο μεσοπρόθεσμο που ψηφίστηκε στο τέλος Ιουνίου του 2011). Τα έσοδα από τις πωλήσεις των περιουσιακών στοιχείων του Δημοσίου που υπεισέρχονται σε αυτό δεν πάνε για πληρωμή υποχρεώσεων του κράτους γενικά ούτε π.χ για τη δημιουργία αναπτυξιακών έργων, αλλά αποκλειστικά για την εξυπηρέτηση του δημοσίου χρέους σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφος 2 του ιδρυτικού νόμου του ΤΑΙΠΕΔ 3986/2011.

32) Ενίσχυση ανεξαρτησίας ΕΛΣΤΑΤ (σελ. 27)

Επίλογος

Στην πρόταση των δανειστών δεν περιέχεται κάτι σχετικά με την ρύθμιση του χρέους σε συνολικό πλαίσιο. Και στην Ελλάδα όταν μιλάμε για χρέος πρέπει να έχουμε στο μυαλό μας πάντα και το εξής. Πρώτα δημιουργήθηκε το χρέος (με τα λεγόμενα δάνεια της ανεξαρτησίας το 1824 και το 1825), μετά πτωχεύσαμε (κάνοντας παύση πληρωμών των τοκοχρεολυσίων των επαναστατικών δανείων το 1827) και μετά ιδρυθήκαμε ως πλήρως ανεξάρτητο κράτος (με το άρθρο 1 του πρωτόκολλου του Λονδίνου του 1830). Τα δάνεια αυτά όπως και άλλα μετέπειτα έμελλε να είναι «αιωνόβια» επηρεάζοντας διαχρονικά και την πολιτική … Το ίδιο επαναλαμβάνεται μέχρι και σήμερα καθιστώντας μας υπεύθυνους για την ρεαλιστική αναγνώριση του προβλήματος του χρέους πείθοντας για αυτό και τους δανειστές που μέχρι τώρα αρνούνταν να θέσουν το θέμα στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

Πριν ψηφίσετε στο δημοψήφισμα της 5ης Ιουλίου 2015 σκεφτείτε … τι νόημα θέλουμε να δώσουμε να καταλάβουν οι δανειστές …. πόσες γενεές θα πληρώνουν ένα χρέος χωρίς τέλος … τι έχει περισσότερο αξία για εσάς η δημοκρατία ή η οικονομία … οι αριθμοί ή οι άνθρωποι …